Bīowulf maðelade, bearn Ecgþēowes:
"Fela ic on giogoðe guð-rǣsa genæs,
"orleg-hwīla: ic þæt eall gemon.
"Fela ic on giogoðe guð-rǣsa genæs,
"orleg-hwīla: ic þæt eall gemon.
Beowulf
.
XXX
hilde-geatwa, þā hē tō holme stāg.
Nealles Hetware hrēmge þorfton
2365 fēðe-wīges, þē him foran ongēan
linde bǣron: lȳt eft becwōm
fram þām hild-frecan hāmes nīosan.
Oferswam þā sioleða bigong sunu Ecgþēowes,
earm ān-haga eft tō lēodum,
2370 þǣr him Hygd gebēad hord and rīce,
bēagas and brego-stōl: bearne ne truwode,
þæt hē wið æl-fylcum ēðel-stōlas
healdan cūðe, þā wæs Hygelāc dēad.
Nō þȳ ǣr fēa-sceafte findan meahton
2375 æt þām æðelinge ǣnige þinga,
þæt hē Heardrēde hlāford wǣre,
oððe þone cyne-dōm cīosan wolde;
hwæðre hē him on folce frēond-lārum hēold,
ēstum mid āre, oð þæt hē yldra wearð,
2380 Weder-Gēatum wēold. Hyne wræc-mæcgas
ofer sǣ sōhtan, suna Ōhteres:
hæfdon hȳ forhealden helm Scylfinga,
þone sēlestan sǣ-cyninga,
þāra þe in Swīo-rīce sinc brytnade,
2385 mǣrne þēoden. Him þæt tō mearce wearð;
hē þǣr orfeorme feorh-wunde hlēat
sweordes swengum, sunu Hygelāces;
and him eft gewāt Ongenþīowes bearn
hāmes nīosan, syððan Heardrēd læg;
2390 lēt þone brego-stōl Bīowulf healdan,
Gēatum wealdan: þæt wæs gōd cyning.
XXXIV. RETROSPECT OF BĒOWULF. --STRIFE BETWEEN SWEONAS AND GEATAS.
Sē þæs lēod-hryres lēan gemunde
uferan dōgrum, Ēadgilse wearð
fēa-sceaftum fēond. Folce gestepte
2395 ofer sǣ sīde sunu Ōhteres
wigum and wǣpnum: hē gewræc syððan
cealdum cear-sīðum, cyning ealdre binēat.
Swā hē nīða gehwane genesen hæfde,
slīðra geslyhta, sunu Ecgþīowes,
2400 ellen-weorca, oð þone ānne dæg,
þē hē wið þām wyrme gewegan sceolde.
Gewāt þā twelfa sum torne gebolgen
dryhten Gēata dracan scēawian;
hæfde þā gefrūnen, hwanan sīo fǣhð ārās,
2405 bealo-nīð biorna; him tō bearme cwōm
māððum-fæt mǣre þurh þæs meldan hond,
Sē wæs on þām þrēate þreotteoða secg,
sē þæs orleges ōr onstealde,
hæft hyge-giōmor, sceolde hēan þonon
2410 wong wīsian: hē ofer willan gīong
tō þæs þe hē eorð-sele ānne wisse,
hlǣw under hrūsan holm-wylme nēh,
ȳð-gewinne, sē wæs innan full
wrǣtta and wīra: weard unhīore,
2415 gearo gūð-freca, gold-māðmas hēold,
eald under eorðan; næs þæt ȳðe cēap,
tō gegangenne gumena ǣnigum.
Gesæt þā on næsse nīð-heard cyning,
þenden hǣlo ābēad heorð-genēatum
2420 gold-wine Gēata: him wæs geōmor sefa,
wǣfre and wæl-fūs, Wyrd ungemete nēah,
sē þone gomelan grētan sceolde,
sēcean sāwle hord, sundur gedǣlan
līf wið līce: nō þon lange wæs
2425 feorh æðelinges flǣsce bewunden.
Bīowulf maðelade, bearn Ecgþēowes:
"Fela ic on giogoðe guð-rǣsa genæs,
"orleg-hwīla: ic þæt eall gemon.
"Ic wæs syfan-wintre, þā mec sinca baldor,
2430 "frēa-wine folca æt mīnum fæder genam,
"hēold mec and hæfde Hrēðel cyning,
"geaf mē sinc and symbel, sibbe gemunde;
"næs ic him tō līfe lāðra ōwihte
"beorn in burgum, þonne his bearna hwylc,
2435 "Herebeald and Hæðcyn, oððe Hygelāc mīn.
"Wæs þām yldestan ungedēfelīce
"mǣges dǣdum morðor-bed strēd,
"syððan hyne Hæðcyn of horn-bogan,
"his frēa-wine flāne geswencte,
2440 "miste mercelses and his mǣg ofscēt,
"brōðor ōðerne, blōdigan gāre:
"þæt wæs feoh-lēas gefeoht, fyrenum gesyngad
"hreðre hyge-mēðe; sceolde hwæðre swā þēah
"æðeling unwrecen ealdres linnan.
2445 "Swā bið geōmorlīc gomelum ceorle
"tō gebīdanne, þæt his byre rīde
"giong on galgan, þonne hē gyd wrece,
"sārigne sang, þonne his sunu hangað
"hrefne tō hrōðre and hē him helpe ne mæg,
2450 "eald and in-frōd, ǣnige gefremman.
"Symble bið gemyndgad morna gehwylce
"eaforan ellor-sīð; ōðres ne gȳmeð
"tō gebīdanne burgum on innan
"yrfe-weardes, þonne se ān hafað
2455 "þurh dēaðes nȳd dǣda gefondad.
"Gesyhð sorh-cearig on his suna būre
"wīn-sele wēstne, wind-gereste,
"rēote berofene; rīdend swefað
"hæleð in hoðman; nis þǣr hearpan swēg,
2460 "gomen in geardum, swylce þǣr iū wǣron.
XXXV. MEMORIES OF PAST TIME. -THE FEUD WITH THE FIRE-DRAKE.
"Gewīteð þonne on sealman, sorh-lēoð gæleð
"ān æfter ānum: þūhte him eall tō rūm,
"wongas and wīc-stede. Swā Wedra helm
"æfter Herebealde heortan sorge
2465 "weallende wæg, wihte ne meahte
"on þām feorh-bonan fǣhðe gebētan:
"nō þȳ ǣr hē þone heaðo-rinc hatian ne meahte
"lāðum dǣdum, þēah him lēof ne wæs.
"Hē þā mid þǣre sorge, þē him sīo sār belamp,
2470 "gum-drēam ofgeaf, godes lēoht gecēas;
"eaferum lǣfde, swā dēð ēadig mon,
"lond and lēod-byrig, þā hē of līfe gewāt.
"Þā wæs synn and sacu Swēona and Gēata,
"ofer wīd wæter wrōht gemǣne,
2475 "here-nīð hearda, syððan Hrēðel swealt,
"oððe him Ongenþēowes eaferan wǣran
"frome fyrd-hwate, frēode ne woldon
"ofer heafo healdan, ac ymb Hrēosna-beorh
"eatolne inwit-scear oft gefremedon.
2480 "Þæt mǣg-wine mīne gewrǣcan,
"fǣhðe and fyrene, swā hyt gefrǣge wæs,
"þēah þe ōðer hit ealdre gebohte,
"heardan cēape: Hæðcynne wearð,
"Gēata dryhtne, gūð onsǣge.
2485 "Þā ic on morgne gefrægn mǣg ōðerne
"billes ecgum on bonan stǣlan,
"þǣr Ongenþēow Eofores nīosade:
"gūð-helm tōglād, gomela Scylfing
"hrēas heoro-blāc; hond gemunde
2490 "fǣhðo genōge, feorh-sweng ne oftēah.
"Ic him þā māðmas, þē hē mē sealde,
"geald æt gūðe, swā mē gifeðe wæs,
"lēohtan sweorde: hē mē lond forgeaf,
"eard ēðel-wyn.
hilde-geatwa, þā hē tō holme stāg.
Nealles Hetware hrēmge þorfton
2365 fēðe-wīges, þē him foran ongēan
linde bǣron: lȳt eft becwōm
fram þām hild-frecan hāmes nīosan.
Oferswam þā sioleða bigong sunu Ecgþēowes,
earm ān-haga eft tō lēodum,
2370 þǣr him Hygd gebēad hord and rīce,
bēagas and brego-stōl: bearne ne truwode,
þæt hē wið æl-fylcum ēðel-stōlas
healdan cūðe, þā wæs Hygelāc dēad.
Nō þȳ ǣr fēa-sceafte findan meahton
2375 æt þām æðelinge ǣnige þinga,
þæt hē Heardrēde hlāford wǣre,
oððe þone cyne-dōm cīosan wolde;
hwæðre hē him on folce frēond-lārum hēold,
ēstum mid āre, oð þæt hē yldra wearð,
2380 Weder-Gēatum wēold. Hyne wræc-mæcgas
ofer sǣ sōhtan, suna Ōhteres:
hæfdon hȳ forhealden helm Scylfinga,
þone sēlestan sǣ-cyninga,
þāra þe in Swīo-rīce sinc brytnade,
2385 mǣrne þēoden. Him þæt tō mearce wearð;
hē þǣr orfeorme feorh-wunde hlēat
sweordes swengum, sunu Hygelāces;
and him eft gewāt Ongenþīowes bearn
hāmes nīosan, syððan Heardrēd læg;
2390 lēt þone brego-stōl Bīowulf healdan,
Gēatum wealdan: þæt wæs gōd cyning.
XXXIV. RETROSPECT OF BĒOWULF. --STRIFE BETWEEN SWEONAS AND GEATAS.
Sē þæs lēod-hryres lēan gemunde
uferan dōgrum, Ēadgilse wearð
fēa-sceaftum fēond. Folce gestepte
2395 ofer sǣ sīde sunu Ōhteres
wigum and wǣpnum: hē gewræc syððan
cealdum cear-sīðum, cyning ealdre binēat.
Swā hē nīða gehwane genesen hæfde,
slīðra geslyhta, sunu Ecgþīowes,
2400 ellen-weorca, oð þone ānne dæg,
þē hē wið þām wyrme gewegan sceolde.
Gewāt þā twelfa sum torne gebolgen
dryhten Gēata dracan scēawian;
hæfde þā gefrūnen, hwanan sīo fǣhð ārās,
2405 bealo-nīð biorna; him tō bearme cwōm
māððum-fæt mǣre þurh þæs meldan hond,
Sē wæs on þām þrēate þreotteoða secg,
sē þæs orleges ōr onstealde,
hæft hyge-giōmor, sceolde hēan þonon
2410 wong wīsian: hē ofer willan gīong
tō þæs þe hē eorð-sele ānne wisse,
hlǣw under hrūsan holm-wylme nēh,
ȳð-gewinne, sē wæs innan full
wrǣtta and wīra: weard unhīore,
2415 gearo gūð-freca, gold-māðmas hēold,
eald under eorðan; næs þæt ȳðe cēap,
tō gegangenne gumena ǣnigum.
Gesæt þā on næsse nīð-heard cyning,
þenden hǣlo ābēad heorð-genēatum
2420 gold-wine Gēata: him wæs geōmor sefa,
wǣfre and wæl-fūs, Wyrd ungemete nēah,
sē þone gomelan grētan sceolde,
sēcean sāwle hord, sundur gedǣlan
līf wið līce: nō þon lange wæs
2425 feorh æðelinges flǣsce bewunden.
Bīowulf maðelade, bearn Ecgþēowes:
"Fela ic on giogoðe guð-rǣsa genæs,
"orleg-hwīla: ic þæt eall gemon.
"Ic wæs syfan-wintre, þā mec sinca baldor,
2430 "frēa-wine folca æt mīnum fæder genam,
"hēold mec and hæfde Hrēðel cyning,
"geaf mē sinc and symbel, sibbe gemunde;
"næs ic him tō līfe lāðra ōwihte
"beorn in burgum, þonne his bearna hwylc,
2435 "Herebeald and Hæðcyn, oððe Hygelāc mīn.
"Wæs þām yldestan ungedēfelīce
"mǣges dǣdum morðor-bed strēd,
"syððan hyne Hæðcyn of horn-bogan,
"his frēa-wine flāne geswencte,
2440 "miste mercelses and his mǣg ofscēt,
"brōðor ōðerne, blōdigan gāre:
"þæt wæs feoh-lēas gefeoht, fyrenum gesyngad
"hreðre hyge-mēðe; sceolde hwæðre swā þēah
"æðeling unwrecen ealdres linnan.
2445 "Swā bið geōmorlīc gomelum ceorle
"tō gebīdanne, þæt his byre rīde
"giong on galgan, þonne hē gyd wrece,
"sārigne sang, þonne his sunu hangað
"hrefne tō hrōðre and hē him helpe ne mæg,
2450 "eald and in-frōd, ǣnige gefremman.
"Symble bið gemyndgad morna gehwylce
"eaforan ellor-sīð; ōðres ne gȳmeð
"tō gebīdanne burgum on innan
"yrfe-weardes, þonne se ān hafað
2455 "þurh dēaðes nȳd dǣda gefondad.
"Gesyhð sorh-cearig on his suna būre
"wīn-sele wēstne, wind-gereste,
"rēote berofene; rīdend swefað
"hæleð in hoðman; nis þǣr hearpan swēg,
2460 "gomen in geardum, swylce þǣr iū wǣron.
XXXV. MEMORIES OF PAST TIME. -THE FEUD WITH THE FIRE-DRAKE.
"Gewīteð þonne on sealman, sorh-lēoð gæleð
"ān æfter ānum: þūhte him eall tō rūm,
"wongas and wīc-stede. Swā Wedra helm
"æfter Herebealde heortan sorge
2465 "weallende wæg, wihte ne meahte
"on þām feorh-bonan fǣhðe gebētan:
"nō þȳ ǣr hē þone heaðo-rinc hatian ne meahte
"lāðum dǣdum, þēah him lēof ne wæs.
"Hē þā mid þǣre sorge, þē him sīo sār belamp,
2470 "gum-drēam ofgeaf, godes lēoht gecēas;
"eaferum lǣfde, swā dēð ēadig mon,
"lond and lēod-byrig, þā hē of līfe gewāt.
"Þā wæs synn and sacu Swēona and Gēata,
"ofer wīd wæter wrōht gemǣne,
2475 "here-nīð hearda, syððan Hrēðel swealt,
"oððe him Ongenþēowes eaferan wǣran
"frome fyrd-hwate, frēode ne woldon
"ofer heafo healdan, ac ymb Hrēosna-beorh
"eatolne inwit-scear oft gefremedon.
2480 "Þæt mǣg-wine mīne gewrǣcan,
"fǣhðe and fyrene, swā hyt gefrǣge wæs,
"þēah þe ōðer hit ealdre gebohte,
"heardan cēape: Hæðcynne wearð,
"Gēata dryhtne, gūð onsǣge.
2485 "Þā ic on morgne gefrægn mǣg ōðerne
"billes ecgum on bonan stǣlan,
"þǣr Ongenþēow Eofores nīosade:
"gūð-helm tōglād, gomela Scylfing
"hrēas heoro-blāc; hond gemunde
2490 "fǣhðo genōge, feorh-sweng ne oftēah.
"Ic him þā māðmas, þē hē mē sealde,
"geald æt gūðe, swā mē gifeðe wæs,
"lēohtan sweorde: hē mē lond forgeaf,
"eard ēðel-wyn.